Gidsen › Huishoudboekje in Excel: gratis zelf maken of een sjabloon? · Bijgewerkt 26-10-2026

Huishoudboekje in Excel: gratis zelf maken of een kant-en-klaar sjabloon?

Een huishoudboekje bijhouden is de snelste manier om te zien waar je geld naartoe gaat. Je hoeft er niets voor te betalen: pen en papier, de app van je bank of een eigen Excel-bestand werken allemaal. In dit artikel vergelijken we de gratis opties eerlijk, bouwen we samen een eenvoudig huishoudboekje in Excel of Google Sheets, en leggen we uit wanneer een kant-en-klaar sjabloon de moeite waard is.

De gratis opties op een rij

• De app van je bank. Veel banken delen je uitgaven automatisch in categorieën in. Handig om te starten, maar je ziet alleen die ene rekening, en een budget per categorie instellen kan vaak niet of beperkt.
• Gratis budget-apps. Prima als je graag op je telefoon werkt. Let wel op wat er met je gegevens gebeurt en of de gratis versie na een tijd betalend wordt.
• Pen en papier of een schrift. Werkt verrassend goed voor wie het overzicht wil voelen, maar optellen en vergelijken per maand kost tijd.
• Zelf een Excel-bestand maken. Volledig gratis, privé op je eigen computer en helemaal naar je hand te zetten. Je moet het wel één keer bouwen.

Zelf een huishoudboekje maken in 4 stappen

1. Een tabblad Transacties

Maak vier kolommen: Datum, Omschrijving, Categorie en Bedrag. Inkomsten zet je positief, uitgaven negatief, of je maakt een aparte kolom Type (Inkomen/Uitgave). Selecteer het bereik en druk op Ctrl+T om er een tabel van te maken; dan groeien je totalen vanzelf mee.

2. Een vaste lijst met categorieën

Maak een tweede tabblad met je categorieën: wonen, energie, boodschappen, verzekeringen, vervoer, kinderen, abonnementen, vrije tijd, sparen. Koppel de kolom Categorie via Gegevens → Gegevensvalidatie → Lijst aan die lijst. Zo voorkom je dat “boodschappen” en “Boodschapen” als twee categorieën tellen.

3. Een maandoverzicht met SOMMEN.ALS

Op een derde tabblad zet je de categorieën onder elkaar in kolom A en de eerste dag van de maand in cel B1 (bijvoorbeeld 1-11-2026). In B3:

=SOMMEN.ALS(Transacties!D:D; Transacties!C:C; A3; Transacties!A:A; ">="&B$1; Transacties!A:A; "<"&ZELFDE.DAG(B$1;1))

Werk je met Engelstalige Excel of Google Sheets, dan heten de functies SUMIFS en EDATE, en gebruik je komma's in plaats van puntkomma's (in Google Sheets met Nederlandse instellingen blijven het puntkomma's). Kopieer de formule naar beneden en naar rechts voor de volgende maanden, en je hebt een jaaroverzicht per categorie.

4. Budget naast werkelijk

Zet in kolom C je budget per categorie en in kolom D het verschil: =C3-B3. Met Voorwaardelijke opmaak kleur je negatieve verschillen rood. Dat ene rode vakje zegt meer dan tien grafieken.

Tip: vergeet de jaarlijkse kosten niet

Het grootste lek in een huishoudboekje zijn kosten die maar één keer per jaar komen: verzekeringen, belastingen, het onderhoud van de auto, de schoolrekening in september. Zet ze op een rij, tel ze op en deel door 12:

=SOM(B2:B10)/12

Zet dat bedrag elke maand opzij op een aparte spaarrekening. Dan is de jaarlijkse factuur geen verrassing meer.

Hoe hou je het vol?

• Vul niet elke dag in, maar één keer per week: download of bekijk je rekeningafschrift en tik de uitgaven over. Een kwartiertje volstaat.
• Begin met maximaal tien categorieën. Je kan later altijd verfijnen.
• Kijk aan het eind van de maand naar maar één vraag: in welke categorie zat ik het meest boven budget, en waarom?

Wanneer een sjabloon de moeite waard is

Zelf bouwen is gratis, maar kost een middag en wat gepuzzel met formules en grafieken. Wil je meteen beginnen, met spaardoelen en een aflosplan erbij? Onze Gezinsbudget Planner is een Nederlandstalig huishoudboekje voor Excel en Google Sheets, met een België- en een Nederland-editie, maandbudget, 12-maandenoverzicht, dashboard met grafieken, spaardoelen en schulden aflossen. Eenmalig €9,99, geen abonnement, en je gegevens blijven gewoon op je eigen computer.